Situatie: Wringen met je organisatie
In het kort
- Regionale opgaven vragen om afstemming tussen organisaties die ieder een eigen positie, schaal en achterban hebben.
- Passend organiseren vraagt om gezamenlijke keuzes in de intensiteit, aard en inrichting van de samenwerking.
- Het kan schuren als de ambitie helder is, maar de organisatievorm hier niet (meer) bij aansluit.
Kern van de opgave
Wat hebben we minimaal te organiseren om ervoor te zorgen dat de samenwerking tussen sociaalwerkorganisaties in de regio daadwerkelijk bijdraagt aan onze gezamenlijke ambitie? En hoe voorkomen we dat we vastlopen door te weinig afspraken of juist energie verliezen door te veel organisatie?
Gedeelde urgentie
Regionale opgaven vragen om afstemming tussen organisaties die ieder een eigen positie, schaal en achterban hebben. Om als sociaal werk invloedrijk te zijn en blijven in de regio, is het nodig om gezamenlijk op te treden in deze netwerken. Partners verwachten dat sociaal werk afgestemd handelt, een eenduidige boodschap uitdraagt en namens het geheel spreekt. Deze externe druk maakt dat bestuurders zich steeds meer regionaal organiseren en zoeken naar vormen van samenwerking die hieraan bijdragen. Dat vraagt om vormen van organisatie en sturing die verschillen erkennen en tegelijk een eenduidige positionering van sociaal werk ondersteunen.
Gedeelde ambitie, zoeken naar vorm
Bestuurders ontwikkelen samen een gedeelde visie op sociaal werk in de regio en maken afspraken over hoe zij de samenwerking willen vormgeven. Wie doen er mee? Waarover besluiten en verantwoorden we samen en waarover niet? Hoe richten we onze overlegstructuur in? Hoe gaan we om met eventuele issues en conflicten?
Bij het beantwoorden van deze vragen worden allerlei afwegingen gemaakt, waar bestuurders van sociaalwerkorganisaties verschillend naar kijken vanuit hun context. Passend organiseren vraagt om het maken van gezamenlijk keuzes in de intensiteit, aard en inrichting van de samenwerking.
Spanning aan en rond de tafel
Zodra de druk toeneemt, kan er wrijving ontstaan. Onduidelijkheid over rollen, taken, informatiedeling en besluitvorming kan toenemen. De samenwerking blijkt soms te licht georganiseerd voor wat zij moet dragen. Minimale afspraken schieten dan tekort.
Het tegenovergestelde komt ook voor. Om onduidelijkheid te voorkomen, wordt de samenwerking zwaarder ingericht dan nodig. Extra structuren en overleglagen kosten tijd en energie, waardoor bestuurders veel tijd kwijt zijn aan afstemming. Kleinere organisaties haken af: “Dit gaat meer over organiseren dan over samenwerken.” Dit haalt de energie uit de samenwerking en maakt deelname ongelijker.
In beide situaties schuurt het. De ambitie is helder, maar de organisatievorm sluit niet (meer) aan bij het doel. Aan tafel gaat het gesprek door, maar de irritaties nemen toe en stappen worden niet gezet. Als de manier van organiseren niet (meer) passend is, komt de samenwerking onder druk te staan, Juist op het moment dat regionale slagkracht nodig is.
Wat kan hier helpen?
Past onze wijze van organiseren bij wat we willen bereiken?
Maak expliciet wat je samen wil bereiken, waarom dit nodig is en wat dit vraagt van de betrokken organisaties. Gebruik deze ambitie als richtpunt voor keuzes over inzet, vorm en betrokkenheid.
Wat zijn minimale spelregels en samenwerkafspraken voor onze samenwerking?
Spreek expliciet af hoe informatie wordt gedeeld, hoe besluiten tot stand komen, wat mandaat inhoudt en wie wanneer en waarbij betrokken wordt. Houd de spelregels beperkt maar concreet, zodat ze houvast bieden zonder de samenwerking te verzwaren.
Hoe kunnen we de taken verdelen passend bij ieders kracht?
Maak zichtbaar welke positie iedere organisatie wil en kan innemen. Niet iedere partij hoeft dezelfde rol, intensiteit of verantwoordelijkheid te dragen. Door rollen te differentiëren ontstaat realisme, eigenaarschap en wederzijds begrip.
Sluiten onze afspraken nog aan bij de samenwerking en impact die we samen voor ogen hadden?
Plan vaste momenten om met elkaar te reflecteren: zitten we nog op dezelfde lijn, waar lopen beelden uiteen? Passen de afspraken nog bij onze ambitie en lukt het ons om de gewenste impact te realiseren? Gebruik deze evaluatie om tijdig te herijken.
Werkblad & hulpmiddelen
Werkblad
Werkblad ‘Quickscan condities voor samenwerken’
Hulpmiddelen
Checklist samenwerkingsafspraken eigen organisatie
Overzicht juridische samenwerkingsvormen
Voorbeeld van minimale spelregels
Vragenlijst voor samenwerkingsafspraken
Werkvorm spelregels bespreekbaar maken
Bekijk de overige situaties
Neem contact met ons op
Marjolein Groot Wesseldijk – Vaags
Programmamanager regionale samenwerking
