Handreiking

Bedoelen we hetzelfde met de ambitie van onze samenwerking?

Dit gesprek helpt wanneer bestuurders merken dat zij allemaal “willen samenwerken”, maar ondertussen iets anders verstaan onder het doel van die samenwerking.

In een samenwerkingsverband kijken partijen verschillend naar een opgave en samenwerking. Dit kan veel spraakverwarring opleveren wanneer onvoldoende aandacht is besteed aan het betekenis geven van de gezamenlijke ambitie en daarmee de bedoeling van de samenwerking.

Waar de één denkt te werken aan een gedeelde visie en positie van sociaal werk in de regio, verwacht de ander met sociaalwerkorganisaties in de regio een gezamenlijke uitvoering vorm te gaan geven. Dit zijn twee hele verschillende ambities, die snel spraakverwarring opleveren. Beide doelen vragen andere samenwerkingsvormen, afspraken en inzet van mensen, tijd en middelen. Een samenwerking gericht op gezamenlijke positionering vraagt iets anders dan een samenwerking gericht op gezamenlijke uitvoering, aanbesteding of inzet van capaciteit.

Concretiseren en formuleren van een ambitie

Het concretiseren en formuleren van een ambitie is meestal lastiger. Niemand kan de gezamenlijke ambitie opleggen of afdwingen; die ontstaat alleen in gezamenlijkheid. De samenwerking kent immers veel verschillende partijen, perspectieven en belangen.

Het formuleren van een ambitie vraagt om betekenisvolle en verdiepende gesprekken. Dat is meer dan een invuloefening. Neem de tijd voor meerdere gesprekken en gebruik werkvormen die het goede gesprek ondersteunen.

Een goede ambitie verbindt en motiveert. Het geeft richting aan een helder verhaal naar de medewerkers van sociaalwerkorganisaties, de omgeving, de manier om het netwerk en activiteiten te organiseren. Anders gezegd:

A = B x C x D, ofwel: Ambitie = Belofte x Commitment x Doen

De ‘A’ staat voor Ambitie, de ‘B’ voor Belofte, de ‘C’ voor Commitment en de ‘D’ voor Doen (dus: actie). Een goede gedeelde ambitie bevat een belofte voor de deelnemende partners en hun omgeving. Het is belangrijk dat partners weten en voelen dat er iets veelbelovends in hun samenwerking zit. Dat geeft richting en energie. De gedeelde ambitie moet echter ook concreet en specifiek genoeg zijn, zodat ze partners uitnodigt (of onvriendelijker gezegd: dwingt) tot commitment.

Laat alle partners vooraf eigen huiswerkvragen formuleren om scherp te krijgen wat voor hen belangrijk is in de samenwerking. Gebruik hiervoor het werkblad “Voorbereiding samenwerkingsgesprek”

Ga in gesprek met elkaar over ieders kijk op de gezamenlijke ambitie. Maak overeenkomsten en verschillen in ambitie zichtbaar. Dit werkblad is daar een handig hulpmiddel bij en verken met elkaar ambities samenvallen en waar ze uiteenlopen, zodat duidelijk wordt waar de basis ligt voor samenwerking.

Breng samen de ambitie expliciet onder woorden, bijvoorbeeld met behulp van de formule A = B × C × D, zodat richting en bedoeling helder zijn.

Maak concreet wat partijen komen halen en brengen. Spreek uit wat iedere partij bijdraagt om de ambitie te realiseren en verwacht van de samenwerking om wederkerigheid en helderheid te versterken. Dit is een “halen en brengen”-gesprek. Een werkvorm kan zijn om dit werkblad elkaar in te vullen en te bespreken.

Klopt het nog? Gebruik de ambitie als kompas voor het vervolg van de samenwerking. Maak de ambitie onderdeel van het leer- en ontwikkelproces en evalueer regelmatig of deze nog klopt en richting geeft.

Gebruik voorbeelden ter inspiratie en aanscherping. Benut voorbeelden van verschillende typen ambities om te verhelderen waar jullie eigen ambitie vooral op gericht is.