Situatie: Spanning tussen partners
In het kort
- Sociaalwerkorganisaties zoeken elkaar op om samen regionaal sterker te staan en met één stem te spreken richting gemeenten, zorgorganisaties en financiers.
- Regionale ambities raken aan lokale afspraken, relaties en belangen wat lokaal spanning op kan roepen.
- Informele afspraken bieden onvoldoende houvast, omdat regionale en lokale belangen niet samenvallen.
Kern van de opgave
Hoe werk je als sociaalwerkorganisaties samen in de regio en bouw je aan een sterke gezamenlijke positie, terwijl verschillen in belangen, concurrentie en lokale opdrachten de samenwerking onder druk zetten?
Gedeelde urgentie
Sociaalwerkorganisaties zoeken elkaar regionaal op om gezamenlijk sterker te staan en met één stem te spreken richting gemeenten, zorgorganisaties en financiers. Tegelijk opereren zij als autonome organisaties, met een eigen opdracht, financiering en verantwoordelijkheid voor continuïteit, in een context waarin lokale positionering ook tot concurrentie kan leiden. Samenwerken en concurreren bestaan daarmee naast elkaar. Aan regionale tafels wordt verwacht dat sociaal werk als een samenhangende en betrouwbare partner optreedt, terwijl onderliggend verschillende belangen meespelen. Wat daar wordt besproken, werkt direct door in wijken en buurten en raakt aan bestaande relaties en opdrachten.
Gedeelde ambitie, verschillende lokale werkelijkheden
Bestuurders willen regionaal samenwerken en zich gezamenlijk positioneren aan domeinoverstijgende tafels. Tegelijk raken regionale ambities direct aan lokale afspraken, relaties en belangen. Wat regionaal logisch lijkt, kan lokaal spanning oproepen. De kunst is om deze verschillen niet te vermijden, maar expliciet te maken en bespreekbaar te houden.
Spanning aan en rond de tafel
Zodra samenwerking concreet wordt, worden verschillen zichtbaar. Bijvoorbeeld wanneer gevraagd wordt om gezamenlijk op te trekken in een regionaal transformatieproject. Voor de één is dat logisch: samen sta je sterker. Voor een ander schuurt het, omdat de organisatie lokaal al een sterke positie heeft of vreest invloed te verliezen in de ‘eigen lokale omgeving’ nu andere partners daar ook actief worden. Een derde twijfelt of de gevraagde inzet haalbaar is. Wat begint als een gezamenlijke kans, raakt daarmee aan positie, risico en vertrouwen. Onder de oppervlakte ontstaat de vraag: wie profiteert, wie loopt risico en wie levert in?
Ook richting gemeenten kan er spanning ontstaan. Regionale ambities botsen soms met lokale afspraken en beleid, waardoor sociaal werk bestuurders moeten bewegen tussen regionale solidariteit en lokale verantwoordelijkheid.
De vraag “doen we dit samen in de regio?” krijgt zo verschillende betekenissen. Informele afspraken als “we trekken samen op als sociaal werk in de regio” bieden onvoldoende houvast. Niet omdat de ambitie ontbreekt, maar omdat regionale en lokale belangen niet vanzelf samenvallen, komt de samenwerking onder druk te staan. Juist wanneer gezamenlijk optrekken nodig is.
Wat kan hier helpen?
Met welke belangen zit iedereen aan tafel?
Maak zichtbaar wat ieders belang is. Alleen als belangen op tafel liggen, kun je zoeken naar oplossingen die voor iedereen werkbaar zijn.
Hoe blijven we in gesprek als samenwerken en concurrentie botsen?
Maak expliciete afspraken over hoe je omgaat met concurrentie, besluitvorming en verdeling van werk en opbrengsten. Informele afspraken zijn vaak niet genoeg. Gebruik concrete situaties om door te spreken wat een goede manier is voor jullie om hiermee om te gaan.
Kunnen we elkaar vasthouden, ook als het schuurt?
Blijf investeren in vertrouwen, juist wanneer het spannend wordt. Maak bespreekbaar wat er op het spel staat en waar zorgen zitten. Dit speelt zowel tussen sociaalwerkorganisaties, tussen sociaalwerkorganisaties en gemeenten als aan regionale domeinoverstijgende tafels.
Werkbladen
Werkblad ‘Behoeften en ingrediënten voor gesprekken’
Werkblad ‘Uitdagingen voor interactie in de samenwerking’
Bekijk de overige situaties
Neem contact met ons op
Marjolein Groot Wesseldijk – Vaags
Programmamanager regionale samenwerking
