Weerbaarheid

Het gaat steeds vaker over weerbaarheid. We moeten onze jongeren weerbaar maken tegen polarisatie, onze burgers weerbaar maken tegen desinformatie, onze samenleving weerbaar maken tegen georganiseerde criminaliteit en ons land moet weerbaar zijn gezien alle geopolitieke ontwikkelingen. Maar weerbaarheid begint niet pas wanneer een crisis zich aandient en zit ook niet uitsluitend in wetgeving, toezicht of (digitale) defensie en beveiliging. Zij ontstaat allereerst in de leefwereld van mensen, in de wijk, in het dagelijks contact tussen inwoners. Daar wordt de basis gelegd voor veerkracht, verbinding en veiligheid. Een samenleving die opgewassen wil zijn tegen crises en conflicten vraagt om sterke relaties tussen bewoners en een stevige sociale infrastructuur in wijken, concludeert ook het Sociaal en Cultureel Planbureau (Wat ons verbindt, 2025).

Sociaalwerkorganisaties spelen een cruciale rol in het weerbaarder maken van bewoners, gemeenschappen en onze samenleving als geheel. Want weerbaarheid begint in de wijk, wanneer bewoners elkaar kennen, vertrouwen en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Het is geen individuele verantwoordelijkheid, of iets wat je mensen kunt aanpraten of opleggen. Weerbaarheid groeit van onderop. In vertrouwen. In verbinding. In de zekerheid dat je ertoe doet en dat je er niet alleen voor staat. Juist in momenten van spanning toont een wijk haar veerkracht. Maar dan moet wel de basis op orde zijn. Maatschappelijke weerbaarheid begint met een sterke sociale basis. Een vitale sociale infrastructuur speelt een cruciale rol in het beschermen van kwetsbare groepen en het waarborgen van hun toegang tot basisvoorzieningen, tijdens crises én in het dagelijks leven.

Sociaal Werk Nederland is op diverse manieren landelijk betrokken bij het onderwerp maatschappelijke weerbaarheid in overleg met onder meer ministeries, de VNG, veiligheidsregio’s en het bedrijfsleven. Om deze gesprekken goed te kunnen voeren, is input vanuit de praktijk van sociaalwerkorganisaties onmisbaar. Is jouw organisatie in je gemeente(n) betrokken bij het bouwen van die weerbare infrastructuur en/of bij een van de pilots vanuit de veiligheidsregio’s? Heb je zelf, of heeft jouw veiligheidsregio een buurtgesprek georganiseerd? Bevordert je gemeente samenwerking in het sociaal domein, zoals in Utrecht? Laat het ons weten en stuur een e-mail naar Jennifer Elich. Ook signalen vanuit socialehuurwoningwijken zijn welkom: lukt het de gemeente om ook deze bewoners te bereiken?

Stel: stroom, internet of water valt plotseling uit. Zo’n noodsituatie kan je sociaalwerkorganisatie zomaar stilleggen. Ben je daar adequaat op voorbereid? Een draaiboek of stappenplan kan helpen om te zorgen dat je organisatie blijft functioneren en dat bewoners op jou en je collega’s kunnen blijven rekenen als het er echt op aan komt. Hieronder vind je handvatten om de continuïteit van je organisatie in tijden van crisis te waarborgen. Daarbij zitten veel risico’s op het vlak van ICT en digitale toepassingen. Hoe zorg je ervoor dat jouw data en die van bewoners veilig zijn? En hoe voorkom je dat jouw organisatie wordt gehackt of gegijzeld?

Weet wat je te doen staat

De handreiking Weet wat je te doen staat van MKB-Nederland en VNO-NCW uit 2026 biedt een helder stappenplan en praktische handvatten voor ondernemers, bedrijven en organisaties. Zijn er bijvoorbeeld duidelijke afspraken gemaakt over wie in een noodsituatie besluiten neemt, over bereikbaarheid en communicatie? Worden er kwalitatief goede back-ups gemaakt? Hoe zit het met je verzekering?

Cyber security voor bestuurders

Voor directeur-bestuurders en toezichthouders is er deze handreiking, in 2025 opgesteld door de Cyber Security Raad i.s.m. MKB-Nederland en VNO-NCW. Deze heeft als doel om meer grip te geven op informatiebeveiliging, onder meer door inzicht te geven in bestuurlijke verantwoordelijkheden die voortvloeien uit nieuwe regelgeving, in ketenrisico’s en leveranciersmanagement.

Benut deze selectie van nuttige actuele downloads.