Op woensdag 29 oktober 2025 vonden de Tweede Kamerverkiezingen plaats. Als grootste partij neemt D66 het voortouw in de vorming van een nieuw kabinet. Een kabinet dat hopelijk de meerwaarde ziet van een stabiele sociale basis met sterk sociaal werk in wijken en buurten.
Lees hier waar we ons als Sociaal Werk Nederland voor inzetten voor, tijdens en na de verkiezingen.
We hebben de politieke partijen de volgende zes punten meegegeven voor in hun verkiezingsprogramma’s:
1. Maak een Wet Sociale Basis – zorg dat de sociale infrastructuur wettelijk is verankerd en niet langer afhankelijk van politieke en budgettaire schommelingen. Lees hier meer over onze inzet voor een sterke weerbare buurt voor iedereen.
2. Verbind sociaal domein en zorg integraal – neem de schotten weg tussen wetten en leg zo een duurzame basis om echt domeinoverstijgend samen te werken.
3. Voorkom escalatie met preventie en vroegsignalering – professionals in de wijk zien signalen vroeg en zorgen dat veel problemen in de kiem worden aangepakt.
4. Waarborg basisvoorzieningen zoals sociaal raadslieden – zorg voor laagdrempelige toegang tot sociaaljuridische hulp, zodat problemen niet onnodig escaleren of juridiseren.
5. Barmhartige opvang voor de meest kwetsbaren – iedereen in Nederland verdient respect, mededogen en een veilige opvangplek, ook als eerste stap naar perspectief.
6. Structurele erkenning en waardering – structurele waardering en wettelijke borging van een sociale basisinfrastructuur is essentieel voor het functioneren van onze samenleving.
De integrale tekst van het bericht naar de verkiezingsprogrammacommissies vind je hier.
Vanuit een brede coalitie van maatschappelijke organisaties en medeoverheden hebben we de informateur bouwstenen aangereikt voor een nieuw regeerakkoord. Met onder meer als boodschap: investeer in bestaanszekerheid, gezondheid en welzijn.
Maak gezondheid onderdeel van een positieve agenda die Nederland sterker en weerbaarder maakt. Dat schrijven diverse koepelorganisaties, waaronder Sociaal Werk Nederland, in november 2025 in een brief aan de informateur.
Mede namens Sociaal Werk Nederland heeft de Landelijke Armoedecoalitie de landelijke politieke partijen in een brief elf concrete aanbevelingen gedaan met betrekking tot het tegengaan van armoede, schulden en sociale uitsluiting. Ook de informateur is per brief op deze aanbevelingen geattendeerd.
De vergrijzing wordt nog teveel gezien als een issue dat hoofdzakelijk de zorg aangaat. Dat moet en kan anders, schrijft een brede maatschappelijke coalitie op initiatief van VNO-NCW en MKB-Nederland in een visiestuk.
Samen met partners uit onderwijs, jeugdzorg, kinderopvang en gemeenten trekken we richting de landelijke politiek op voor kansengelijkheid van álle kinderen en jongeren. Lees over de manifestatie en ons gezamenlijke statement.
Vanuit de Maatschappelijke Organisaties in de Sport (MOS) doen we een gezamenlijke oproep aan de politiek: ‘sport brengt ons samen, maakt ons weerbaar en sterk’. Daarnaast pleiten we er met een brede coalitie in een manifest voor om jongeren te betrekken bij de inrichting van hun leefomgeving.
Ook in de boodschappen van andere organisaties en instanties richting politieke partijen en (in)formateur wordt het belang benadrukt van een sterke sociale basisinfrastructuur en investeringen in samenlevingsopbouw, preventie en gezondheid:
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) agendeert acht urgente maatschappelijke opgaven en roept de politieke partijen op om te investeren in een weerbare samenleving, door de sociale samenhang in het land en in gemeenschappen te versterken. In een analyse van de verkiezingsprogramma’s constateert het SCP dat partijen relatief weinig oog hebben voor de sociaal-maatschappelijke kant van weerbaarheid. Het planbureau pleit voor investeringen in de sociale infrastructuur, zoals buurthuizen, bibliotheken en welzijnswerk.
De VNG zet in een brief aan de politieke partijen in op structureel voldoende middelen voor gemeenten om te kunnen investeren in preventie, samenwerking en passende ondersteuning. Eén van de voorstellen: hevel structureel twee procent van de zorgbegroting over naar gemeenten voor een sterke sociale basis en bevordering van actief en gezond leven.
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) roept de politieke partijen op om te kiezen voor een vitale samenleving. Stel duidelijke kabinetsbrede doelen vast voor een gezond Nederland en investeer in welzijn en maatschappelijke hulp. Ook in een brief aan de informateur stuurt ZN aan op gezondheidsbeleid, want ‘we lossen maatschappelijke problemen op met dure medische oplossingen. Dit is goedkoop is duurkoop, het leidt tot gezondheidsverschillen in de samenleving en het belemmert de toegang tot zorg voor mensen die deze echt nodig hebben.’
In haar jaarlijkse publicatie Stand van de zorg 2025 roept de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) het nieuwe kabinet op om in te zetten op een koersvast meerjarig beleid dat de kracht van de samenleving beter benut. Stel professionals in staat om écht te werken vanuit de mens met een hulpvraag en diens omgeving, in plaats van te redeneren vanuit het zorgaanbod.
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) zet in een manifest onder meer in op het versterken van het netwerk rondom de huisarts met een stevigere verbinding met het sociaal domein, inclusief passende bekostiging. Bevorder de totstandkoming van hechte wijkverbanden met huisarts, wijkverpleegkundige, sociaal werker en apotheker.
De Nederlandse ggz pleit in een verkiezingspamflet onder meer voor preventie en vroegsignalering. Stimuleer de samenwerking tussen ggz, huisartsen, sociaal domein en informele netwerken, onder meer via domeinoverstijgende bekostiging. En maak met gemeenten bindende afspraken over brede sociale basisvoorzieningen.
Vereniging van woningcorporaties Aedes vraagt in een position paper aandacht voor bestaanszekerheid en leefbare, veilige buurten. Zo moet het kabinet een programma ontwikkelen om sterke en zorgzame gemeenschappen te bevorderen. Ook zijn extra investeringen nodig (voor minstens tien jaar) in alle kwetsbare wijken en buurten, op fysiek én sociaal gebied.
In een brief aan de informateur vraagt de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ) om investeringen in gezondheid en welbevinden (‘elke geïnvesteerde euro kan op termijn een veelvoud aan latere en duurdere zorgkosten besparen’) en om duurzame financiering van zorgzame gemeenschappen.
Iedereen in Nederland heeft recht op een sterke, weerbare buurt. Nu hangt dat nog teveel af van je postcode, van de toevallige beschikbaarheid van buurtinitiatieven en de inzet van een gemeente. Daarom roepen wij samen met de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW) het nieuwe kabinet en de Tweede Kamer op om een Wet Sociale Basis in te voeren die de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de sociale basisinfrastructuur wettelijk verankert. Lees er hier meer over.
Directeur-bestuurder Lex Staal analyseerde in de aanloop naar de verkiezingen de programma’s van de politieke partijen. Hoe kijkt hij met de bril van sociaal werk naar hun plannen? Waar zien we aanknopingspunten, waar worden juist kansen gemist?
Je leest de verkiezingsblogs hier:
