Gemeenteraadsverkiezingen en lokale lobby

Op 18 maart 2026 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Deze zijn van grote invloed op goede lokale randvoorwaarden voor sociaalwerkorganisaties en voor een sterke sociale basis in wijken en dorpen. Daarom zijn gemeenteraadsverkiezingen een uitgelezen aanleiding om lokaal invloed uit te oefenen en te zorgen dat gemeenten en partijen weten wat de impact van sociaal werk is en wat wij kunnen betekenen voor de grote maatschappelijke opgaven van deze tijd. In dit dossier vind je hiervoor behulpzame informatie, goede voorbeelden en materialen.

Invloed uitoefenen richting gemeenteraadsverkiezingen

Hoe krijg je jouw onderwerpen op de politieke agenda? Naar welke input zijn partijen, raadsleden en ambtenaren op zoek? Welke middelen kun je inzetten om effectief je stem te laten horen? Deze en meer vragen zijn beantwoord in de reeks online masterclasses Invloed uitoefenen bij de gemeenteraadsverkiezingen.

Raadpleeg ook de online toolkit op ledenportaal Mijn Sociaal Werk Nederland (exclusief voor leden) met daarin relevante publicaties, handige voorbeeldteksten, tips en hulpmiddelen voor een effectieve lokale lobby. Onderaan deze pagina (Downloads) vind je een link naar de toolkit en meer nuttige documenten.

Boodschappen en bouwstenen

De juiste boodschappen zijn sterk afhankelijk van de lokale situatie en die van jouw eigen sociaalwerkorganisatie. Je vooraf geformuleerde lobbydoelen dienen hiervoor als basis. Streef naar één krachtige, overkoepelende kernboodschap die je kunt vertalen naar de context van de gemeente(n) waarin je organisatie actief is en gebruik concrete voorbeelden, knelpunten en cijfers, zodat de boodschap aansluit bij hun politieke kleur en prioriteiten.

Beleid van lokale afdelingen van landelijke partijen is vaak gestoeld op landelijke programma’s: benut daarom ook de lobbypunten van Sociaal Werk Nederland, bijvoorbeeld voor de Tweede Kamerverkiezingen. Stevige onderbouwing van de impact van sociaal werk vind je hier verzameld, met onderaan links naar impact-pagina’s over thema’s als veerkrachtig opgroeien, vitaal ouder worden en een sterke sociale basis. Specifiek over sociaaljuridische ondersteuning kun je dit pamflet benutten waarin we gemeenten oproepen om dit laagdrempelig te organiseren.

Praktijkvoorbeelden

Stedelijke trends voor 2026 en verder

De trendstudie Keuzes maken in tijden van spanning en schaarste (oktober 2025) van Platform31 biedt inzicht in de belangrijkste trends en ontwikkelingen voor (stedelijke) gemeenten, als inspiratie voor overdrachtsdossiers voor nieuwe collegevorming en het opstellen van nieuwe coalitieakkoorden. Deze trendstudie kan ook aanknopingspunten bieden voor lokale lobby.

Breed gedragen lobbyagenda Amsterdam

Zo’n tachtig Amsterdamse zorg- en welzijnsorganisaties, verenigd in de Sigra regiobestuurstafel, hebben een gezamenlijke lobbyagenda opgesteld. Met drie prioriteiten: gezondheid en welzijn voor alle Amsterdammers (investeer in preventie en versterk de sociale basis); laat professionals fijn en veilig werken; en zet in op duurzame samenwerking tussen gemeente en zorg- en welzijnspartijen.

Bouwstenen voor een coalitieakkoord

Vanuit een brede coalitie van maatschappelijke organisaties, waaronder Sociaal Werk Nederland en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), hebben we de informateur bouwstenen aangereikt voor een nieuw regeerakkoord. Deze landelijke boodschappen laten zich ook goed vertalen naar de gemeentelijke context, als bouwstenen voor een coalitieakkoord.

Gezamenlijk politiek café in Arnhem

Sociaalwerkorganisaties Rijnstad en SWOA organiseerden op 24 februari 2026 samen een geslaagd politiek café voor (aspirant) gemeenteraadsleden. Vertegenwoordigers van maar liefst twaalf politieke partijen gingen met inwoners, sociaal werkers en deskundigen in gesprek over thema’s als welzijn, veerkracht en bestaanszekerheid.

Help bewoners om hun stem te laten horen

Hoe kun je bewoners helpen om goed voorbereid naar de stembus te gaan? ProDemos helpt sociaalwerkorganisaties om politiek en democratie dichter bij mensen te brengen, via gratis materialen en laagdrempelige activiteiten die eenvoudig in te zetten zijn in het sociaal werk. Er is ook een aanbod specifiek gericht op de Gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Met onder meer een op maat gemaakte StemWijzer, gratis verkiezingsbijeenkomsten voor bewoners en een verkiezingskrant om huis-aan-huis te verspreiden.

Lees hier meer over het aanbod van ProDemos, lid van Sociaal Werk Nederland.