Verkiezingsblog: integrale wijkaanpak van GroenLinks-PvdA

Directeur-bestuurder Lex Staal schrijft blogs over de verkiezingsprogramma’s die verschijnen. Hoe kijkt hij met de bril van sociaal werk naar de plannen van de politieke partijen? Waar zien we aanknopingspunten, waar worden juist kansen gemist? Dit keer aandacht voor het conceptprogramma van GroenLinks-PvdA, ‘Een nieuwe start voor Nederland’.

Het eerste verkiezingsprogramma dat ik na mijn vakantie heb gelezen, is dat van GroenLinks-PvdA. En eerlijk gezegd: het leest als een agenda voor het werk dat wij in wijken en buurten doen. We zien elke dag dat problemen nooit alleen komen. Armoede, schulden, slechte woningen, werkloosheid, eenzaamheid – ze versterken elkaar. Wie gevangen zit in dit web, verliest perspectief. Het programma van GroenLinks-PvdA zet de wijk in verschillende hoofdstukken nadrukkelijk in de spotlight. Er wordt gepleit voor een integrale wijkenaanpak: een aanpak die wonen, werk, onderwijs, welzijn en veiligheid combineert. Wat valt mij hierbij op?

Isolatie-offensief
Oude wijken met veel sociale huur zijn slecht voorbereid op klimaatverandering. Slechte isolatie, tocht, schimmel, hoge energierekeningen en gezondheidsproblemen zijn aan de orde van de dag. Hittegolven vormen risico’s voor kwetsbare bewoners, en verouderde scholen leiden tot slechtere leerprestaties. GroenLinks-PvdA geeft verschillende opties om klimaatverandering in de wijk aan te pakken. Zo stelt men een isolatie-offensief voor, gekoppeld aan investeringen in de publieke ruimte en voorzieningen. Verduurzaming van woningen staat ook nadrukkelijk op de agenda. Wat ik mis, is hoe bewoners hierbij betrokken worden. In deze wijken vol wantrouwen richting politiek kan niet alleen de overheid aan zet zijn; het moet een coproductie worden, met de bewoners in de lead.

In wijken vol wantrouwen richting politiek kan niet alleen de overheid aan zet zijn

Ademruimte
Armoede is geen individuele keuze, dat weten sociaal werkers als geen ander. Meer dan een miljoen mensen in Nederland leven in armoede of dreigen daarin te belanden. Het verhogen van het minimumloon en de uitkeringen en het invoeren van een sociaal minimum dat écht leefbaar is, zijn maatregelen van GroenLinks-PvdA die gezinnen ruimte geven om te ademen. Toeslagen zijn niet langer nodig dankzij gratis kinderopvang, lagere zorgpremies en hogere inkomens. Niet afhankelijkheid, maar eenvoud en zekerheid staan voorop. Er wordt onderzocht hoe toeslagen vervangen kunnen worden door alternatieven zoals het garantieinkomen. Prachtige plannen. Wel ligt deze verbetering in een verre politieke toekomst, terwijl oplossingen nú nodig zijn.

Zo moet schuldhulp vriendelijk en effectief zijn, niet een verdienmodel op menselijk leed. Wie tijdelijk de rekeningen niet kan betalen, verdient hulp, geen straf. Schuldhulpverlening moet non-profit zijn, gemeenten krijgen regie over bewindvoering. Wie hulp accepteert, krijgt automatisch betalingsregelingen. Zo wordt er gebouwd aan een sociaal vangnet dat vertrouwen terugbrengt. Dit kan alleen als er bruggenbouwers zijn: de sociaal werkers. En juist die worden niet genoemd in het programma.

Gezondheidskloof dichten
Veilige wijken zijn leefbare wijken. Overbewoning en wisselende huisvesting van arbeidsmigranten ondermijnen de sociale cohesie. Gemeenten moeten verkamering tegengaan en opvangprogramma’s voor niet-rechthebbende EU-arbeidsmigranten structureel organiseren. Leefbaarheid, veiligheid en recht gaan hand in hand. Sociale advocatuur wordt versterkt, juridische drempels worden verlaagd.

In de wijk wil GroenLinks-PvdA goede bemoeizorg voor mensen met verward gedrag, die structureel georganiseerd moet worden. Ouderen krijgen betere toegang tot zorg, kunnen langer thuis blijven wonen in levensloopbestendige woningen, ondersteund door wijkverpleegkundigen en specialisten. Hoe armer je bent, hoe minder gezonde jaren je hebt en hoe korter je leeft. Mensen in de ene wijk leven gemiddeld negen jaar korter dan mensen aan de overkant. Deze kloof moet worden gedicht, aldus GroenLinks-PvdA.

Creëer de ruimte en middelen om samen te werken aan wijken waar mensen niet alleen overleven, maar écht kunnen leven

Gemiste kans
Ik lees een programma dat optimistisch en ambitieus is. En toch: beleid alleen is niet genoeg; het moet uitgevoerd worden door mensen die de wijk kennen, die duurzaam vertrouwen opbouwen en investeren in bewoners. Wat een gemiste kans is het dan ook dat juist de sociaal werker niet terugkomt in dit programma. Creëer de ruimte en middelen om samen te werken aan wijken waar mensen niet alleen overleven, maar écht kunnen leven. Dat mis ik nog in deze ‘Nieuwe start voor Nederland’. Woorden vragen om daden, en die daden moeten gefinancierd worden. We wachten op de doorrekening.

Reageren? Stuur ons een e-mail.

Lees ook de blogs in deze serie over de verkiezingsprogramma’s van de VVD, de SP, BBB, het CDA, de PVV, JA21 en D66.

Lees meer over onze inzet voor de Tweede Kamerverkiezingen op deze themapagina.

Deel deze pagina via