Gepubliceerd op april 7, 2026
Nieuwe leeruitkomsten belangrijke versterking voor basis opbouwwerkers
Actieagenda De Kracht van Samenlevingsopbouw presenteert nieuwe mijlpaal
Sterke gemeenschappen vragen om stevig opbouwwerk, juist nu. Want vraagstukken als toenemende ongelijkheid, gebrek aan bestaanszekerheid en polarisatie laten zich niet van bovenaf oplossen, maar vragen om gemeenschapskracht. Met de nieuwe leeruitkomsten voor startbekwame opbouwwerkers ligt er een helder en gedeeld fundament voor opleiding en praktijk. Ze maken concreet wat zij moeten kennen en kunnen en helpen zo om meer professionals goed toegerust aan de slag te laten gaan in wijken en buurten. Als opbouwwerkers die gemeenschapskracht van en met bewoners helpen ontwikkelen en versterken.
Wat bieden deze leeruitkomsten?
De leeruitkomsten beschrijven het niveau van de startbekwame professional (hbo, NLQF 6). Ze sluiten aan op het Expertiseprofiel Opbouwwerk dat zich richt op de vakvolwassen opbouwwerker, die strategisch en systeemgericht werkt. Met het landelijk opleidingsprofiel Social Work van de het hbo als basis, werken hogescholen en het werkveld aan een doorlopende leerlijn en een gezamenlijke leeromgeving, waarin studenten én professionals zich kunnen ontwikkelen tot vakvolwassen opbouwwerker.
De kern van het vak op startniveau
De leeruitkomsten zijn gebaseerd op de bekwaamheden uit het expertiseprofiel. Nieuw is de expliciete bekwaamheid ‘ondersteunen van gemeenschapsvorming’, waarmee de kern van samenlevingsopbouw stevig wordt verankerd in het startniveau van het beroep.
Een startbekwame opbouwwerker kan:
- verbinding leggen met bewoners en netwerken
- collectieve processen begeleiden, zoals mobiliseren en initiatieven ontwikkelen
- gebiedsgericht werken vanuit lokale kennis en krachtenvelden
- signaleren, agenderen en politiserend handelen bij structurele vraagstukken
- normatief en reflectief werken vanuit waarden als sociale rechtvaardigheid, inclusiviteit en democratisering.
Naar de Leeruitkomsten opbouwwerk.
Hoe kun je hiermee aan de slag?
Voor sociaalwerkorganisaties
Gebruik de leeruitkomsten voor teamontwikkeling, functiebeschrijvingen en onboarding. Ze helpen ook om leer- en stageopdrachten te verbinden aan actuele wijkopgaven.
Voor professionals
Gebruik de leeruitkomsten als kompas voor je eigen ontwikkeling en in intervisie met collega’s en wijkpartners.
Voor opleidingen
Integreer de leeruitkomsten in het curriculum, ontwikkel of actualiseer minors en werk samen met het werkveld aan praktijkgerichte leeromgevingen.
Voor gemeenten en partners
Gebruik de leeruitkomsten en het expertiseprofiel om het opbouwwerk helder te positioneren binnen de sociale basis en afspraken te maken over leerruimte in de wijk.
Samen ontwikkeld
De leeruitkomsten zijn ontwikkeld door de Landelijke Actieagenda De Kracht van Samenlevingsopbouw, een coalitie van de BPSW, Movisie, Krachtproef en Sociaal Werk Nederland. Hierin is samengewerkt met Werkplaatsen Sociaal Domein, docent-onderzoekers van NHL Stenden en het Lectoraat Youth Spot van de Hogeschool van Amsterdam. Het ministerie van VWS maakte de ontwikkeling mede mogelijk.
Lees ook:
- Nieuwsbericht: Nieuw Expertiseprofiel Opbouwwerk verschenen
- Nieuwsbericht: Opbouwwerk: honderd jaar oud en vitaler dan ooit
- Meer informatie over opbouwwerk en de actieagenda: Opbouwwerk
Deel deze pagina via
Nieuws
Neem contact met ons op
Edwin Luttik
Senior adviseur kwaliteit, professionalisering, opleiding en klimaat- en energietransitie.
