Houdbaarheidsonderzoek Wmo: nadruk op sociaal werk in nieuw rapport

Het houdbaarheidsonderzoek Wmo is een nieuwe fase ingegaan. In de Kamerbrief van 1 juli geeft het ministerie van VWS een procesupdate én deelt het als onderdeel daarvan het rapport van EMMA met de Tweede Kamer. De rode draad daarin: versterk de sociale basis, investeer structureel in preventie en collectieve voorzieningen, erken sociaal werk in beleid én financiering en verbeter de arbeidsvoorwaarden.

Houdbaarheidsonderzoek Wmo
Het houdbaarheidsonderzoek loopt sinds 2015 en wordt gezamenlijk uitgevoerd door Rijk en gemeenten. In de eerste fase is gewerkt aan vier inhoudelijke deelstudies. In de tweede fase, die nu loopt, worden op basis van deze inzichten beleidsopties ontwikkeld. Een onafhankelijk voorzitter werkt samen met het ambtelijk secretariaat aan de eindrapportage. Deze wordt eind 2025 verwacht en zal richting geven aan mogelijke vervolgstappen in beleid en wetgeving.

Bevindingen uit het veld onderstrepen noodzaak sociaal werk
Als onderdeel van de update van het ministerie deelt de staatssecretaris ook het rapport van onderzoeksbureau EMMA. Volgens staatssecretaris Pouw-Verweij vormen de bevindingen uit dit rapport een belangrijke aanvulling op de inhoudelijke analyses en worden ze nauw betrokken bij de eindrapportage eind 2025. De belangrijkste aanbevelingen zijn:

Zorg voor structurele middelen voor sociaal werk en domeinoverstijgende samenwerking. Het rapport benadrukt de noodzaak van een minimale, duurzame sociale basisinfrastructuur: op welke ondersteuning en voorzieningen in de wijk moet iemand kunnen rekenen, ongeacht waar je woont?

Daarnaast is er aandacht voor arbeidsmarkt en arbeidsvoorwaarden: investeer in salaris, duurzame contracten, opleidings- en loopbaanmogelijkheden, autonomie, erkenning en een betere werk-privébalans. Zorg en sociaal werk draaien om het opbouwen van goede relaties, wat vraagt om een andere wijze van aanbesteden en inkoop door gemeenten.

Wat kun je nu al doen?
Hoewel de uitkomsten van het houdbaarheidsonderzoek pas eind 2025 worden gepresenteerd, kunnen sociaalwerkorganisaties zich nú al voorbereiden. Gebruik het EMMA-rapport om lokaal het gesprek aan te gaan over de sociale basis. Maak zichtbaar wat sociaal werk nu al bijdraagt aan preventie, welzijn en passende ondersteuning. Breng ook het belang van structurele financiering en goede arbeidsvoorwaarden onder de aandacht bij gemeenten en lokale partners.

Aanleiding houdbaarheidsonderzoek Wmo
De aanleiding voor het houdbaarheidsonderzoek ligt in toenemende zorgen over de toekomst van de Wmo. Door dubbele vergrijzing, personeelstekorten en de wens én noodzaak dat mensen langer thuis wonen, staat de uitvoering van de wet onder druk. Om te voorkomen dat gemeenten vastlopen, is in de vorige kabinetsperiode afgesproken om gezamenlijk te onderzoeken wat er nodig is om de Wmo toekomstbestendig te maken. De eindrapportage van het houdbaarheidsonderzoek worden eind 2025 verwacht.

Informatiedocument Wmo voor leden
Sociaal Werk Nederland heeft voor leden een informatiedocument samengesteld dat enerzijds passages uit de Historische Analyse van de Wmo bevat, en anderzijds de letterlijke wettekst van de Wmo. Dit biedt inzicht in hoe de wet is ontstaan en welke ontwikkelingen sindsdien hebben plaatsgevonden.

Downloads

• Eindrapportage Rondetafelgesprekken houdbaarheid Wmo
• Informatiedocument Wmo: relevante passages uit de historische analyse van de Wmo

Deel deze pagina via