Ervaringen vanuit eerste lichting leergang Samenlevingsopbouw

Het afgelopen studiejaar hebben achttien bevlogen opbouwwerkers zich met veel enthousiasme ingezet bij de eerste editie van de Landelijke leergang samenlevingsopbouw, georganiseerd door NHL Stenden en beroepsvereniging BPSW, vanuit de Landelijke Actieagenda de Kracht van Samenlevingsopbouw. Onlangs deelden de deelnemers hun ‘leeropbrengsten’ tijdens een afsluitend festival. Lees de ervaringen van Gijsbert-Willem, Peter en Yvara en de visie van manager Marlies.

Op begrip komen
Gijsbert-Willem Evers, coördinator van het Buren Netwerk Putten bij Putten voor Elkaar: “Ik ben begonnen aan deze opleiding omdat ik meer handvatten wilde krijgen hoe we het opbouwwerk in Putten nog meer vorm kunnen geven. We zitten in Putten nog een beetje in de beginfase. De leergang is voor mij enorm leerzaam gebleken. Met de docenten, de gastdocenten, en zeker ook omdat je van je medestudenten, die van allerlei plekken komen, hoort welke dingen daar spelen. En hoe zíj dat aanpakken.”

“Het heeft me heel veel gebracht. Dat begon meteen al met het thema ‘Op begrip komen’, over het belang van taal in ons vak. Hoe zorg je ervoor dat je het met elkaar over hetzelfde hebt? Want: als je daarover niet op één lijn zit, krijg je miscommunicatie en verkeerde verwachtingen. En ook: hoe pas je je taal aan aan degene die je voor je hebt, zoals een wethouder of een inwoner. Een simpel voorbeeld, maar zo zijn er zoveel eyeopeners en handvatten in de lessen waar je mee verder kan.”

Meer inzicht in methodieken
Peter van Bohemen: “Ik ben vorig jaar begonnen als opbouwwerker bij Ons Welzijn in Oss. Ik heb deze leergang gevolgd vanwege mijn omschakeling van beroep: ik was hiervoor werkzaam bij de politie, als wijkagent. Dus het sociaal domein was mij niet onbekend. Deze leergang heeft vooral verrijking gebracht van mijn kennis en competenties, ik kon mij daarin verder ontwikkelen. Ik ben het opbouwwerk ook nog leuker gaan vinden: ik blijf dit nu zeker doen.”

“De opleiding sluit prima aan bij de praktijk, onder andere door de verwerkingsopdrachten die je krijgt. Ik heb ook meer inzicht gekregen in de methodieken die je kunt inzetten, hoe je die kunt toepassen in de praktijk. En ik merkte ook dat écht werkt. Ik heb bijvoorbeeld laaggeletterde inwoners geholpen met een petitie, naar aanleiding van bepaalde problemen die speelden in de wijk; de gemeente heeft daar ook gehoor aan gegeven. Zo merkte ik dat vooruit kwam en echt iets kon betekenen voor de inwoners.”

“Hoe kun je uitleggen wat je doet en laten zien wat voor impact dat heeft? Ik heb beter geleerd daar woorden aan te geven”

Meer dan koffie drinken
Yvara de Koning: “Ik ben opbouwwerker bij De Schoor in Almere, deels in het wijkteam en deels in het reguliere opbouwwerk. Drie jaar geleden heb ik de opleiding social work afgerond, maar daar kwam de theorie rondom samenlevingsopbouw niet zo naar voren. Ik heb stage gelopen als opbouwwerker en dat vond ik ontzettend leuk. Vanuit mijn werk heb ik nu de kans gekregen om deze leergang te doen, en die heeft mij echt die verdieping in samenlevingsopbouw gebracht. Wat is het precies? Wat zijn handvatten en bouwstenen om het goed te doen? Hoe kun je je werk verantwoorden; hoe kun je uitleggen wat je doet en laten zien wat voor impact dat heeft? Ik heb beter geleerd daar woorden aan te geven. Naast de theorie heb ik vooral daar veel aan gehad.”

“Over opbouwwerkers bestaat soms het beeld dat zij altijd koffie drinken met bewoners: mensen zien soms alleen dat stukje. Terwijl een kopje koffie tot zoveel dingen kan leiden. Buren die elkaar eindelijk leren kennen; mensen die elkaar meer ontmoeten, ook buiten het koffiemoment, en samen dingen gaan ondernemen. In Almere kennen bewoners soms hun eigen buren niet. Uit onderzoek blijkt dat contacten in je buurt heel gezond zijn, het draagt zelfs bij aan een langer leven!”

“Wij willen zij-instromers goed ondersteunen, zodat zij vakbekwaam het werkveld ingaan. Daar zie ik een belangrijke rol weggelegd voor de leergang”

Hoe zien werkgevers de leergang samenlevingsopbouw?
Marlies van Langen, manager bij Farent in Den Bosch: “Bij Farent werken wij veel met opbouwwerkers en wij zien dat de schaarste groot is als het gaat om opbouwwerkers met relevante opleiding of ervaring. Wij zien ook dat zij-instromers interesse hebben voor dit vak. Daar zijn wij heel blij mee, maar wij willen ze dan wel goed ondersteunen, zodat zij vakbekwaam het werkveld ingaan. Daar zie ik een belangrijke rol weggelegd voor de leergang. Die maakt meteen al duidelijk: het is echt een vak. Dat de opleiding is ontwikkeld door partijen als NHL Stenden, de BPSW en Movisie, gaf mij vertrouwen in de kwaliteit, daarom heeft een van onze medewerkers hier ook als eerste aan deelgenomen.”

September: start nieuwe leergang in Utrecht én Amsterdam
In september 2025 start in Utrecht de tweede editie van de leergang Samenlevingsopbouw voor professionals die willen bijdragen aan de kracht van gemeenschappen. Ga voor meer informatie naar de website van NHL Stenden Hogeschool. De Hogeschool van Amsterdam biedt vanaf september voor het eerst een leergang Samenlevingsopbouw: kijk op de website voor meer informatie.

De leergang Samenlevingsopbouw wordt georganiseerd vanuit de Landelijke Actieagenda de Kracht van Samenlevingsopbouw, een coalitie van Krachtproef, beroepsvereniging BPSW, kennisinstituut Movisie en Sociaal Werk Nederland, in samenwerking met NHL Stenden Hogeschool en het lectoraat Youth Spot van de Hogeschool van Amsterdam. Lees ook ons gezamenlijke visiedocument over het belang van samenlevingsopbouw.

Met dank aan de BPSW
Fotografie: Josine Breukink Fotografie

Deel deze pagina via