De geesten zijn rijp voor de transformatie van zorg naar welzijn

De week na Prinsjesdag werpt Talkshow De Eerste Maandag, georganiseerd door RegioPlus, traditiegetrouw een blik vooruit met bestuurders, onderzoekers en praktijkmensen uit zorg en welzijn. Hoe houden we zorg en welzijn toegankelijk terwijl het huidige systeem steeds minder werkt? Op 21 september 2026 stond het gesprek in Madurodam in het teken van afbreken en opbouwen. Cevdet Örnek, waarnemend directeur-bestuurder Sociaal Werk Nederland: “Als we welzijnswerk financieren, noemen we het subsidie, en als we wegen aanleggen, noemen we het een investering. Kap daarmee.”

Onder leiding van dagvoorzitter Boris van der Ham gingen de tafelgasten in gesprek over een toekomstbestendige arbeidsmarkt in zorg en welzijn. Met aan tafel naast Cevdet Örnek onder anderen André Rouvoet (voorzitter GGD GHOR Nederland), Barbara Goezinne (directeur-generaal Curatieve Zorg bij het ministerie van VWS) en Carla Kolner (senior onderzoeker en programmaleider onderzoek bij het Verwey-Jonker Instituut). Een uitgebreid verslag van de talkshow vind je op de website van RegioPlus.

“Ik zou met liefde tien miljard geven aan het sociaal domein en aan preventie”

Op basis van het gesprek lijkt het er sterk op dat de geesten rijp zijn voor een transformatie van zorg naar welzijn. Barbara Goezinne, directeur-generaal Curatieve Zorg bij het ministerie van VWS, zoekt daarbij niet naar een coalition of the willing, maar naar een coalition of the active. “Daar zitten we nu: van willen naar doen. Want ik zie om me heen genoeg mensen die willen.” Ook binnen de curatieve zorg wordt het grote belang van welzijnswerk gezien, benadrukt ze. “Ik heb er moeite mee als je die stelsels tegenover elkaar zet. Ik spreek steeds meer professionals die zeggen: het kan toch niet de bedoeling zijn dat we er 125 miljard aan besteden om mensen te repareren? Ik zou met liefde tien miljard geven aan het sociaal domein en aan preventie.”

Namens Sociaal Werk Nederland verwoordde Cevdet Örnek scherp welke beeldvorming onze branche parten speelt: “Als we welzijnswerk financieren, noemen we het subsidie, en als we wegen aanleggen, noemen we het een investering. Kap daarmee. Het zijn allemaal investeringen.”

“Laten we de problemen voor zijn door de preventieve sociale basis te versterken”

Carla Kolner leidde de discussie in met een gesproken column. Ze betoogt dat we in Nederland moeten bewegen van een zorglogica naar een welzijnslogica, want veel zorgvragen zijn terug te voeren op maatschappelijke ongelijkheid. “Voor preventie die werkt moet je de bestaanszekerheid van álle burgers verbeteren, een sterke welzijnssector creëren én investeren in gemeenschapskracht, dus in de samenleving als geheel.”

Waarom kloppen we dan toch steeds bij de zorg aan en niet bij het sociaal werk? Kolner voert verschillende oorzaken aan, waaronder het probleem van de ‘eenzijdige bewijslast’. “Bewijs maar eens dat je een jongere met veel aandacht weer op de rails hebt gezet, dat je beginnende mentale problemen bij een weduwe succesvol hebt verminderd door contact en betrokkenheid, of een huisuitzetting hebt voorkomen door iemands enveloppen open te maken. En vergelijk dat eens met de zichtbaarheid van een geslaagde blindedarmoperatie.” Voor gemeenten en zorgverzekeraars, die liever geld besparen, lijkt het welzijnswerk volgens Kolner dan ook een verliesmodel. “Maar veel van wat uiteindelijk als zorgvraag eindigt, begint niet als zorgvraag. Het begint bij schulden, bij eenzaamheid, bij bestaansonzekerheid, bij woningschaarste. Laten we de problemen dus voor zijn door de preventieve sociale basis te versterken.”

Lees hier de column van Carla Kolner.

Deel deze pagina via